Çevik Bilgi Durağı Yazılar

Zamanın ve Yaşamın Damarı: “Dem Ne Demek Kan?” Üzerine Tarihsel Bir Yolculuk Bir tarihçi olarak her zaman kelimelerin ardındaki hikâyeleri merak ederim. Çünkü kelimeler, yalnızca iletişim araçları değil; bir toplumun hafızası, inancı ve duygusudur. “Dem” kelimesi de bu anlamda dikkat çekici bir örnektir. Küçük bir kelime, ama içinde binlerce yıllık bir yaşam anlayışını taşır. “Dem ne demek kan?” sorusu ilk bakışta dilbilimsel bir merak gibi görünse de, aslında insanın varoluşuna dair derin bir sembolizmi barındırır. Bu yazıda “dem”in hem tarihsel hem kültürel anlam yolculuğuna çıkarak, onu kan kavramıyla nasıl ilişkilendirdiğimizi inceleyeceğiz. “Dem”in Kökeni: Kan, Zaman ve Hayat “Dem” kelimesi, Arapça…

D Vitamini Güneşten Nereden Alınır? Psikolojinin Işığında Bir İçsel Aydınlanma Giriş: Bir Psikoloğun Gözünden Güneşin Davranışlarımızdaki Yansıması Bir psikolog olarak, insanın güneşle olan ilişkisini hep ilgiyle gözlemlerim. Güneş, yalnızca fiziksel bir enerji kaynağı değildir; aynı zamanda ruhsal denge, bilişsel berraklık ve sosyal etkileşimlerimizin görünmeyen aktörüdür. “D vitamini güneşten nereden alınır?” sorusu, tıbbi olarak basit görünse de aslında insan davranışlarının, duygularının ve düşünce süreçlerinin derinlerine inen bir psikolojik metafordur. Çünkü bazen, güneşi cildimizden değil; ruhumuzun karanlık noktalarından emmeye ihtiyaç duyarız. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Zihin, Güneş ve Farkındalık Bilişsel psikoloji, insan zihninin bilgiyi nasıl algıladığını, işlediğini ve yorumladığını inceler. D vitamini üretimi…

Kaynakların Sınırlılığı ve Sağlığın Ekonomisi: Bilat Ne Demek Tıp? Bir ekonomist olarak her zaman şu temel gerçekle başlarım: Kaynaklar sınırlıdır, ihtiyaçlar ise sınırsız. Bu ilke, yalnızca piyasa ekonomilerinde değil, sağlık sistemlerinde de geçerlidir. İnsan bedeni bile bir kaynak yönetimidir; zaman, enerji ve dikkat, tıpkı ekonomideki üretim faktörleri gibi sınırlıdır. Bu çerçevede, tıpta sıkça kullanılan bir terim olan “bilat” kavramı, aslında sağlık ekonomisinin mikro düzeydeki yansıması gibidir. Peki, bilat ne demek tıp ve bu kavram, ekonomik perspektiften nasıl anlam kazanır? Tıpta “Bilat” Ne Anlama Gelir? Tıp literatüründe “bilat” kelimesi, İngilizce kökenli “bilateral” sözcüğünün kısaltmasıdır. Anlamı basitçe “iki taraflı” demektir. Örneğin bir…

Güç, Kurum ve Kimlik: “Adalet Bakanı Kimdir, Nerelidir?” Üzerine Siyasal Bir İnceleme Güç ilişkilerini, kamusal söylemde taşınan sembolleri ve toplumsal düzeni sorgulayan bir siyaset bilimci olarak başlarım: her iktidar odağı, görünür ve görünmez nüfuz alanlarıyla çevrilidir. Adalet Bakanlığı gibi merkezi bir kurum, bu nüfuz haritalarının tam ortasındadır. Adalet Bakanı ise yalnızca bir bakan değil, kurumun temsilcisi, ideolojinin uygulayıcısı ve vatandaşla devlet arasındaki gerilimlerin somut olan yüzüdür. Onun kimliği, nereliliği, hangi güç biçimlerinin yanında konumlandığını irdelerken, erkek- kadın, strateji-katılım, iktidar-kurum çatışmaları ekseninde bir sentez kurmaya gayret edeceğim. Adalet Bakanı Kimdir? Adalet Bakanı, devlet mekanizmasında yargı işlemlerinden sorumlu en üst siyasi makamdır.…

Kaniş Köpeği Nasıl? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Kaniş köpeği, şüphesiz hem sadık hem de zekâsıyla bilinen bir ırk. Ancak, bu tatlı dost hakkında farklı bakış açıları ve yorumlar mevcut. Kanişin sevimliliği ve zekâsı genellikle herkesin ilgisini çeker, ancak bu köpeği sahiplenmek ya da sadece hakkında konuşmak, her birey için farklı anlamlar taşıyabilir. Hepimiz konulara farklı açılardan bakıyoruz, değil mi? Bugün, Kaniş köpeği hakkındaki düşüncelerimizi erkekler ve kadınlar üzerinden karşılaştırarak derinlemesine inceleyeceğiz. Erkeklerin Objektif ve Veri Odaklı Bakış Açısı Erkekler, genellikle daha analitik ve objektif bir bakış açısına sahiptir. Kaniş köpeği söz konusu olduğunda, erkekler bu ırkı genellikle pratik yönleriyle değerlendirirler.…

Memede Kanseri 1. Evre Belirtileri Nelerdir? Edebiyatın Merceğinden Bedenin Sessiz Anlatısı Kelimelerin insanı dönüştüren bir gücü vardır; tıpkı bedenin kendi dilinde konuştuğu gibi. Bir edebiyatçı için her kelime, bir ruh parçasıdır; her cümle bir içsel yankı. “Beden de bir metindir” der Roland Barthes — okunmayı bekleyen, anlam katmanlarıyla dolu bir metin. Bu yazıda, memede kanserin 1. evresindeki belirtileri yalnızca tıbbi terimlerle değil, bir edebi metnin sembolleri gibi ele alacağız. Çünkü her ağrı, her değişim, insanın kendi hikâyesinin bir parçasıdır. Bedenin Romanı: İlk Satırlarda Beliren Sessiz Harfler Bir romanda gerilim çoğu zaman ilk sayfalarda fark edilmez. Karakter sessizdir, ama okur onun…

Gülşen Nasıl Besleniyor? Sağlıklı Yaşamı ve Beslenme Alışkanlıkları Sanatçılar, sahnede gösterdikleri enerjilerinin yanı sıra, özel hayatlarında da dikkat ettikleri alışkanlıklarıyla örnek olurlar. Gülşen, sadece müziğiyle değil, aynı zamanda sağlıklı yaşam tarzı ile de sıkça gündeme gelen bir isimdir. Peki, Gülşen nasıl besleniyor? Sağlıklı bir yaşam için hangi beslenme alışkanlıklarına sahip? Bu yazıda, ünlü şarkıcının beslenme tarzını, tarihsel ve günümüz sağlık tartışmalarını da göz önünde bulundurarak inceleyeceğiz. Gülşen’in Beslenme Tercihleri: Sağlık ve Estetik Dengeyi Bulmak Gülşen’in beslenme alışkanlıkları, uzun yıllardır hem müzik dünyasında hem de magazin dünyasında dikkat çekmiştir. Şarkıcının sağlıklı yaşamı destekleyen alışkanlıkları, onun dinç ve enerjik kalmasını sağlayan temel…

“Her kültür, aynı kelimeye farklı anlamlar yükler. ‘Kama işlemi’ de bu çok katmanlı kelimelerden biri. Kimi için ustalığın sembolü, kimi için ritüel, kimi için tarihsel bir üretim tekniği. Peki ‘kama işlemi nedir?’ sorusunu sadece teknik bir terim olarak mı okumalıyız, yoksa kültürlerin dünyayı biçimlendirme biçimi olarak mı? Gelin, bu kavramın hem küresel hem yerel yankılarına birlikte bakalım.” “Kama işlemi”, tarihsel olarak iki temel anlam taşır: biri metal işleme ve zanaat tekniği olarak fiziksel bir süreçtir; diğeri ise simgesel ve kültürel bir ritüel olarak “dönüşüm” fikrini içerir. Küresel düzeyde güç, üretim ve ustalıkla; yerel bağlamlarda kimlik, gelenek ve direnişle ilişkilendirilir. Modern…

Gülbag Nereye Bağlı? Antropolojik Bir Bakışla Bir Anadolu Köyünün Kimliği Bir antropolog olarak, kültürlerin ve toplulukların hikâyelerini dinlemek her zaman heyecan vericidir. Çünkü her yerleşim yeri, sadece bir coğrafi konumdan ibaret değildir; orası insanların anlam dünyasını, yaşam biçimlerini ve aidiyet duygularını içinde barındırır. Gülbag da bu anlamda bir istisna değildir. Peki, Gülbag nereye bağlı ve bu köyün kültürel kimliği nasıl şekillenmiştir? Bu yazıda, Gülbag’ı yalnızca haritada değil, aynı zamanda insanın anlam evreninde konumlandıracağız. Gülbag’ın Coğrafi ve Toplumsal Konumu Gülbag, Aksaray iline bağlı Gülağaç ilçesinin bir köyüdür. Bu köy, Anadolu’nun kalbinde, geniş tarım arazileri ve kadim geleneklerin iç içe geçtiği bir…